jajka
Pin It

Jajka są elementem kultury europejskiej, bez względu na czasy. Są nie tylko częścią jadłospisu, lecz także, co chyba ważniejsze, stanowią niewyczerpane źródło opowieści, przysłów, mitów i to nie tylko żywieniowych. Jajko może być zagadką, niespodzianką, początkiem. Smakiem jajek cieszymy się nie tylko z okazji Wielkiejnocy, lecz także przez cały rok. I tylko wciąż brakuje nam odpowiedzi na pytanie, co było pierwsze, jajko czy kura?

Jajko – symbol, początek, idiom

Starożytni Rzymianie mawiali Ab ovo ad mala, co znaczy dosłownie od jajka do jabłek. Od jajek właśnie rozpoczynali Rzymianie ucztę, były podawane na samym początku, jak dzisiejsza przystawka albo starter. Natomiast jabłkami ucztę kończono, stanowiły ostatnią pozycję w menu. Powiedzenie Ab ovo ad mala znaczy po prostu od początku do końca.

Bez względu na miejsce na mapie świata jajko jest symbolem początku życia. Było nim już kilka tysięcy lat temu, według wielu mitów to jajo jest źródłem. Tak jest na przykład w fińskiej Kalevali, w której z okruchów kaczych jaj powstała ziemia, niebo, księżyc, słońce i gwiazdy. Również Słowianie widzieli w jajku źródło życia, ale też zdrowia i ochrony, na przykład przez czarami. Według nich jajka miały magiczną moc, było talizmanem, ale też symbolem płodności. Germanowie i Gallowie składali jajka w ofierze swoim bóstwom, a Aborygeni rzeźbili strusie jajka i traktowali je jak relikwie.

W nowożytnej kulturze europejskiej jajko również odgrywa wielką rolę. Wystarczy wspomnieć jajko Kolumba, które dziś obecne jest w słowniku, a znaczy tyle co proste rozwiązanie trudnego problemu. U genezy tego powiedzenia leży anegdota opowiadająca o tym, że poproszony o ustawienie jajka „na sztorc”, na cieńszym końcu, Kolumb zrobił to… lekko tłukąc skorupkę. O ile anegdota ta nie opowiada prawdziwego zdarzenia, Kolumb i jego jajko zagościli w słownikach europejskich już na zawsze.

Od jajka do pisanki

Być może wyda się to zaskakujące, ale pisanki nie są nowożytnym wynalazkiem. Motywami skarabeuszy zdobili jajka starożytni Egipcjanie. Sudańczycy umieszczali na nich cytaty z Koranu, a Chińczycy ozdabiali je motywami wiosennych kwiatów. Najstarsze w Polsce pisanki znaleziono na opolskiej wyspie Ostrówek i pochodzą one ze słowiańskiego grodu z X wieku naszej ery. Już wtedy zdobiono jaja woskiem i barwiono w łupinach cebuli. Zupełnie jak dziś!

Klasyczne polskie pisanki są niezwykle kolorowe i różnią się sposobem zdobienia w zależności od regionu. Możemy zdobić jajka, pisząc po nich woskiem i następnie barwić, lub też drapać ostrym narzędziem już pokolorowane jajka. Tradycyjnie jajka okleja się skrawkami papieru, sitowiem, fragmentami różnych materiałów, włóczki itp. Albo też nakleja na nie drobne, pieczołowicie przygotowane wycinanki, na przykład łowickie. Na Opolszczyźnie pisanki wykonuje się również z ciasta. Piecze się ciastka w kształcie jajek i następnie zdobi lukrem. Piękne pisanki można znaleźć na wystawach w muzeach czy skansenach. Polski folklor jest niezwykle bogaty w tym względzie i wprawia w zachwyt. W wielu miastach i gminach Polski organizowane są konkursu kroszonkarskie, w których biorą udział całe rodziny, bo sztukę zdobienia jajek przekazuje się z pokolenia na pokolenie.

Dzieci również uwielbiają pisanki i pracę nad nimi. Kolorują je kredkami, mazakami, oklejają ozdobnymi naklejkami i błyszczącym papierem. Dzięki temu powstają małe dzieła sztuki rozczulające każdą mamę.

Polecamy: 16 oryginalnych pomysłów na pisanki

Jajko na zdrowie

Wbrew absurdalny lękom rodem z lat 70. i 80. ubiegłego wieku, jajka są zdrowe i potrzebne w naszej diecie. Stanowią bowiem bogate złoże witamin A, E, D, K oraz B2 i B12. A do tego zawierają sporo fosforu, potasu, sodu, wapnia, magnezu, miedzi, cynku i selenu. I rzecz jasna, jajko jest źródłem białka, w dodatku bardzo dobrze przyswajanego przez organizm człowieka. Jajka nie powodują podniesienia poziomu cholesterolu we krwi, jak ostrzegano jeszcze niedawno. Możemy zjadać co najmniej 4–5 jajek tygodniowo.

Ważne jednak, by odpowiednio wybierać jajka. Jeśli już gustujemy w kurzych, warto, by pochodziły z pewnego źródła, były przebadane i przede wszystkim znoszone przez kury, które chadzają wolno, czyli z tzw. wolnego wybiegu. Im bardziej naturalna, ekologiczna hodowla kur, tym zdrowsze jajka, bogatsze w witaminy i smaczniejsze. Pochodzące z chowu klatkowego jajka to marne źródło zdrowia, za to wielkie cierpienia kur, które często żyją w ciasnych klatkach i mają bardzo ograniczone możliwości poruszania się. O tym z jakiej hodowli kur pochodzą jajka, informują specjalne oznaczenia na skorupce:

  • 0 – chów ekologiczny – kury hodowane w tradycyjny sposób – na wolnym wybiegu, świeżym powietrzu, mogą grzebać w ziemi, jeść trawę, otrzymują ekologiczną paszę.
  • 1 – chów wolnowybiegowy – kury mogą opuszczać kurnik i przebywać na świeżym powietrzu, są karmione paszą.
  • 2 – chów ściółkowy – kury spędzają życie w zamkniętym pomieszczeniu (np. wielkie hale, obory), w którym mogą się przemieszczać.
  • 3 – chów klatkowy – kury żyją w ciasnych klatkach (kilka kur na jedną klatkę), nie mają kontaktu ze słońcem czy trawą, nie mogą się przemieszczać, są okaleczane (obcina się im dzioby i pazury).

Jadanie jajek zaleca się również osobom na diecie. Są one niskokaloryczne, sycące i można je przyrządzać na setki sposobów. Bogaty smak jajka wydobywa nie tylko majonez i sól, ale też awokado, warzywa zielone, ryby. Już sam fakt, że jajka gotujemy na twardo i na miękko, w koszulkach, kokilkach, że robimy z nich jajecznicę, omlet, zapiekamy w mięsie, dodajemy do sosów czy zup sprawia, że są obecne w naszych lodówkach na stałe.

Jajka na wielkanocnym stole

Na Wielkanoc wybierzmy wyjątkowe przepisy z jajkiem, pełne wiosennej lekkości i tradycyjnego smaku. Przygotujmy te gotowane na twardo, idealne do świątecznych bitew na jajka, jak również faszerowane i koniecznie z sosem chrzanowym. Zróbmy tradycyjnie polską sałatkę jarzynową albo nicejską, jeśli lubimy jadać lżej. Niech obok jajek zagości pascha i mazurek, żurek lub barszcz biały i kiełbasa. Wszystko to sprawi, że Wielkanoc będzie niezwykle przyjemnym czasem kulinarnych doznań.

Zadbajmy też, by przy świątecznym stole panowała rodzinna, miła atmosfera i by Wielkanoc przebiegała ab ovo ad mala, czyli od początku do końca, dokładnie tak, jak chcemy.

Jeśli uważasz ten artykuł za przydatny, podziel się nim z innymi.
Pin It
Pozostań też z nami w kontakcie:
- Polub nasz fanpage na Facebooku, a będziesz na bieżąco z najnowszymi artykułami i ciekawostkami ze świata parentingu
- Śledź nas na Instagramie. Znajdziesz tam ciekawe akcesoria dla dzieci, wartościowe książki i relacje z miejsc, w których bywamy :)
- Zapisz się do naszego newslettera. Jako pierwsza/pierwszy otrzymasz dostęp do najnowszych artykułów, konkursów i różnorodnych bonusów.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ